Biruni
Biruni hastalıkları
tedavi konusunda değerli bir uzmandı. Yunan ve Hint tıbbını
incelemiş, Sultan Mes'ud'un gözünü tedavi etmişti. Otların
hangisinin hangi derde deva ve şifa olduğunu çok iyi
bilirdi. Eczacılıkla doktorluğun sınırlarını çizmiş,
ilaçların yan etkilerinden bahsetmiştir. Bîrûnî, Cebir,
Geometri ve Coğrafya konularında bile o konuyla ilgili bir
âyet zikretmiş, âyette bahsi geçen konunun yorumlarını
yapmış, ilimle dini birleştirmiş, fennî ilimlerle ilahî
bilgilere daha iyi nüfuz edileceğini söylemiş, ilim
öğrenmekten kastın hakkı ve hakikatı bulmak olduğunu dile
getirmiş ve "Anlattıklarım arasında gerçek dışı olanlar
varsa Allah'a tevbe ederim. Razı olacağı şeylere sarılmak
hususunda Allah'tan yardım dilerim. Bâtıl Şeylerden korunmak
için de Allah'tan hidayet isterim. İyilik O'nun elindedir!"
demiştir.
Hayatı
Yaşadığı çağa
damgasını vurup " Biruni Asrı" denmesine sebepolan zekâ
harikası bilginimiz.973 yılında Harizm'in merkezi Kâs'ta
doğdu. Esas adı Ebû Reyhan b. Mu-hammed'dir. Küçük yaşta
babasını kay-betti. Annesi onu zor şartlarda, odunsatarak
büyüttü. Daha çocuk yaştaaraştırmacı bir ruha sahipti.
Birçok ko-nuyu öğrenmek için çılgınca hırs göste-riyordu.
Tahsil çağına girdiğinde Hâ-rizmşahların himayesine alındı
ve saray terbiyesiyle yetişmesine özen gösterildi. Bu
aileden bilhassa Mansur, Bîrû-nî'nin en iyi bir eğitim
alması için herimkânı sağladı.(1)Bu arada İbn-i Irak ve
Abdüssamed b. Hakîm'den de dersler alan bilginimizin
öğrenimi uzun sürmedi, daha çok özel çabalarıyla kendisini
yetiştirdi.Araştırmacı ruhu, öğrenme hırsı ve sön-meyen
azmiyle birleşince 17 yaşındaeser vermeye başladı.Fakat
Me'mûnîlerin Kâs'ı alıp Hârizmşahları tarihten silmeleriyle
Bîrûnî'nin huzuru kaçtı, sıkıntılar başladı veKâs'ı
terketmek zorunda kaldı. (2) An-cak iki yıl sonra tekrar
döndüğünde ün-lü bilgin Ebü'l-Vefâ ile buluşup rasat ça-lışmaları
yaptı.Daha sonra hükümdar Ebü'l-Abbas,sarayında Bîrûnî'ye
bir daire tahsisedip, müşavir ve vezir olarak görevlen-dirdi.
Bu durum, hükümdarların ilme duydukları derin saygının
göstergesi,bilginimizin de devlet başkanları yanın-daki
yüksek itibarının belgesiydi. (3)
Gazneli Mahmud
Hindistan'ı alınca hocalarıyla Bîrûnî'yi de oraya
götürdü.Zira onun yanında da itibarı çok yük-sekti. " Bîrûnî,
sarayımızın en değerli hazinesidir' derdi. (4) Bu yüzden ted-birli
hünkâr, liyakatını bildiği Bîrûnî'yiHazine Genel
Müdürlüğü'ne tayin etti.O da orada Hint dil ve kültürünü
bütü-nüyle inceledi. Üstün dehasıyla kısa sü-rede Hintli
bilginler üzerinde şaşkınlıkve hayranlık uyandırdı.
Kendisine sağ-lanan siyasî ve ilmî araştırmalarına de-vam
etti. Bir devre adını veren, çağınıaşan ilmî hayatının
zirvesine erişti. Sul-tan Mes'ud, kendisine ithaf ettiği Ka-nun-u
Mes'ûdî adlı eseri için Bîrûnî'yebir fil yükü gümüş para
vermişse de o,bu hediyeyi almadı. (5) Son eseri olanKitabü's-Saydele
fi't Tıb'bı yazdığında80 yaşını geçmişti. Üstad diye
saygıylayâd edilen yalnız İslâm âleminin değil,tüm dünyada
çağının en büyük bilginiolan Bîrûnî, 1051 yılında Gazne'de
hayata gözlerini yumdu. Ruhu şâd, ma-kamı cennet olsun.
Âmin.
ŞAHSİYETİ:Bîrûnî, "
Elinden kalemdüşmeyen, gözü kitaptan ayrılmayan,iman dolu
kalbi tefekkürden dûr olma-yan, benzeri her asırda
görülmeyen bil-ginler bilgini bir dâhiydi. Arapça, Farsça,
Ibrânîce, Rumca, Süryânice, Yunan-ca ve Çinçe gibi daha
birçok lisan bili-yordu. Matematik, Astronomi Geomet-ri,
Fizik, Kimya, Tıp, Eczacılık, TarihCoğrafya, Filoloji,
Etnoloji, Jeoloji, Din-ler ve Mezhepler Tarihi gibi 30
kadarilim dalında çalışmalar yaptı, eserlerverdi. (4) Onun
tabiat ilimleriyle yakından ilgi-lenmesi, Allah'ın kevnî
âyetlerini anla-mak, kâinatın yapı ve düzeninden Al-lah'a
ulaşmak, O'nu yüceltmek gâyesi-ne yönelikti. Eserlerinde çok
defa Kur ân âyetlerine başvurur, onların çeşitli ilimler
açısından yorumlanmasınıamaçlardı. Kurân'ın belâğat ve
i'cazı-na olan hayranlığını her vesileyle dilegetirdi.İlmî
kaynaklara dayanma, deney vetecrübeyle ispat etme şartını
ilk defa oileri sürdü. İbn-i Sinâ'yla yaptığı karşı- ;lıklı
yazışmalarındaki ilmî metod ve yo-rumları, günümüzde
yazılmış gibi taze-liğini halen korumaktadır.Tahkîk ve
Kanûn-ı Mes'ûdî adlı eserleriyle trigonometri konusunda
bugünküilmî seviyeye tâ o günden,ulaştıgı açık-ça görülür.
Bu eser astronomi alanındazengin ve ciddî bir araştırma
âbidesiolarak tarihe mal olmuştur. İlmiyle dinehizmetten
mutluluk duymaktadır. Gaz-ne'de kıbleyi tam olarak tespit
etmesive kıblenin tayini için geliştirdiği mate-matik
yöntemi dolayısıyla kıyamet günüRabb'inden sevap
ummaktadır.Ayın, güneşin ve dünyanın hareketle-ri, güneş
tutulması anında ulaşan hadi-seler üzerine verdiği bilgi ve
yaptığı ra-satlarda, çağdaş tespitlere uygun neti-celer elde
etti. Bu çalışmalarıyla yer öl-çüsü ilminin temellerini
sekiz asır önceattı. Israrlı çabaları sonunda yerin çapı-nı
ölçmeyi başardı. Dünyanın çapınınölçülmesiyle ilgili görüşü,
günümüz ma-tematik ölçülerine tıpatıp uymaktadır.Avrupa'da
buna BÎRÛNI KURALI den-mektedir.Newton ve Fransız Piscard
yaptıklarıhesaplama sonucu ekvatoru 25.000 mil olarak
bulmuşlardır. Halbuki bu öl-çüyü Bîrûnî, onlardan tam 700
yıl öncePakistan'da bulmuştu. O çağda Batılı-lardan ne kadar
da ilerideymişiz.(6)Biruni, hastalıkları tedavi
konusundadeğerli bir uzmandı. Yunan ve Hint tıbbını
incelemiş, Sultan Mes'ud'un gözü-nü tedavi etmişti. Otların
hangisininhangi derde deva ve şifa olduğunu çokiyi bilirdi.
Eczacılıkla doktorluğun sınır-larını çizmiş, ilaçların yan
etkilerindenbahsetmiştir.Daha o çağda Ümit Burnu'nun varlı-ğından
söz etmiş, Kuzey Asya ve Ku-zey Avrupa'dan geniş bilgiler
vermişti.Christof Coloumb'dan beş asır önce Amerika
kıtasından, Japonya'nın varlı-ğından ilk defa sözeden O'dur.
Dünyanın yuvarlak ve dönmekte olduğunu,yerçekimin varlığını
Newton'dan asır-larca önce ortaya koydu.Henüz çağımızda sözü
edilebilen karaların kuzeye doğru kayma fikrini 9.5asır önce
dile getirdi. Botanikle ilgilendi, geometriyi botaniğe
uyguladı. Bitki ve hayvanlarda üreme konularına eğil-di.
Kuşlarla ilgili çok orjinal tespitler yaptı. Tarihle
ilgilendi. Gazneli Mah-mud, Sebüktekin ve Harzem'in
tarihleri-ni yazdı.Bîrûnî, ayrıca dinler tarihi
konusunaeğildi, ona birçok yenilik getirdi. Çağından dokuz
asır sonra ancak ayrı birilim haline;gelebilen Mukayeseli
DinlerTarihi, kurucusu sayılan Bîrûnî'ye çokşey borçludur.
Bîrûnî, felsefeyle
de ilgilendi. Ama felsefenin dumanlı havasında
boğulupkalmadı. Meseleleri doğrudan Allah'a dayandırdı.
Tabiat olaylarından söze-derken, onlardaki hikmetin
sahibinigösterdi. Eşyaya ve cisimlere takılıpkalmadı.Bîrûnî,
Cebir, Geometri ve Cografyakonularında bile o konuyla ilgili
birâyet zikretmiş, âyette bahsi geçen ko-nunun yorumlarını
yapmış, ilimle dinibirleştirmiş, fennî ilimlerle ilahî
bilgileredaha iyi nüfuz edileceğini söylemiş,ilim
öğrenmekten kastın hakkı ve haki-katı bulmak olduğunu dile
getirmiş ve"Anlattıklarım arasında gerçekdışı olanlar varsa
Allah'a tevbeederim. Razı olacağı şeylere sa-rılmak
hususunda Allah'tan yar-dım dilerim. Bâtıl şeylerden ko-runmak
için,de Allah'tan hida-yet isterim. İyilik O'nun elinde-dir!"
demiştir.
Eserleri halen Batı
bilim dünyasındakaynak eser olarak kullanılmaktadır.Türk
Tarih Kurumu 68. sayısını Bîrû-nî'ye Armağan adıyla
bilginimize tah-sis etti.Dünyanın çeşitli ülkelerinde
Bîrûnî'yianmak için sempozyumlar, kongrelerdüzenlendi,
pullar bastırıldı. UNESCO'nun 25 dilde çıkardığı Conrier
Dergisi 1974 Haziran sayısını Bîrûnî'ye ayırdı. Kapak
fotoğrafının altına,"1000 yıl önce Orta Asya'da
yaşayanevrensel dehâ Bîrûnî; Asrtonom, Tarih-çi, Botanikçi,
Eczacılık uzmanı Jeolog,Şair, Mütefekkir, Matematikçi,
Coğraf-yacı ve Hümanist" diye yazılarak tanı-tıldı.Eserleri;Biruni,
toplam 180 kadar Eser kaleme aldı. En meşhurları şunlardır:
1.
EI-Asâr'il-Bâkiye an'il-Kurûni'I-Hâli-ye: (Boş geçen
asırlardan kalan eser-ler.)
2.
EI-Kanûn'ül-Mes'ûdî; En büyük ese-ridir. Astronomiden
coğrafyaya kadarbirçok konuda yenilik, keşif ve buluşları
içine alır.
3. Kitab'üt-Tahkîk
Mâ li'I-Hind: HindTarihi, dini, ilmi ve coğrafyası hakkın=da
geniş bilgi verir.
4. Tahdîd'ü
Nihâyeti'l-Emâkin li Tas-hîh-i Mesâfet'il-Mesâkin: Meskenler
ara-sındaki mesafeyi düzeltmek için mekân-ların sonunu
sınırlama. Bu eseriyle Bîrû-nî, yepyeni bir ilim dalı olan
Jeodezi'nintemelini atmış, ilk harcını koymuştu.
5. Kitabü'I-Cemâhir
fî Ma'rifet-i Cevâ-hir: Cevherlerin bilinmesine dair kitap.
6. Kitabü't-Tefhim
fî Evâili Sıbaâti't-Tencim: Yıldızlar İlmine Giriş.
7: Kitâbü's-Saydele
fî Tıp: EczacılıkKitabı. İlaçların, şifalı otların
adlarınıaltı dildeki karşılıklarıyla yazmış.Bu yazı Eğitim
Bilim Dergisi Ocak 2000sayısından alınmıştır. |
| |
|
sohbet siteleri sohbet yerleri sohbet indir sohbet seks sohbet kameralı hos
sohbet ankara sohbet sohbet webcam turk sohbet sohbet görüntülü de sohbet
canlı sex sohbet sohbet gen tr yonca sohbet ücretsiz sohbet odaları olmadan
sohbet görüntülü sohbet odaları şifresiz sohbet internette sohbet sohbet
gay sohbet ve chat www sohbet chat sohbet odalar1 web sohbet sohbet burçlar
sohbet yazılı türkçe sohbet burçlar en güzel sohbet my net sohbet sohbet
oda liseli kızlarla sohbet camda sohbet sohbet cet yazılı sohbet chet
sohbet www bol sohbet genel sohbet kameralä sohbet azerbaycan sohbet izmir
sohbet sohbet yeri chat sohbet yazılı www sohbet chat com acil sohbet
chatlak sohbet kaliteli sohbet sohbet ekle dul bay
|
Ahmet Şafak - Yalnız Kurt bedava
şarkısı sarkı sözü mp3 indir şarkısı müzik müziği şarkıları mp3leri
en güzel mp3 şarkısı sarkı sözü mp3 şarkısı müzik müziği şarkıları
mp3leri en güzel mp3ü şarkısı sarkı sözü mp3 şarkısı müzik müziği
şarkıları mp3leri en güzel mp3 ü indir yükle music song lyrics lyric
mp3 download indirme şarkı sözü mp3 indir albümü,albumu |
